Trầu bà vàng rủ ban công: cách trồng, nhân giống và vài điều hay nhầm
Nhánh trầu bà cắm vào chai nước lọc rồi để quên trên bệ cửa – vậy mà vài tuần sau nó ra rễ, rồi cuộn dần quanh thành chai. Một trong vài loại cây mà người mới trồng hiếm khi làm chết.
Trầu bà vàng (Epipremnum aureum, tiếng Việt còn gọi là vạn niên thanh leo hoặc trầu bà) là loại dây leo lá hình tim, có vệt vàng. Nó thuộc nhóm cây dễ sống bậc nhất mà một người mới trồng có thể gặp – vài tuần đi vắng về, cây thường vẫn ở đó, có khi còn ra thêm hai lá non.
Giâm cành trong nước
Cách nhanh nhất để bắt đầu không phải mua chậu to ngoài tiệm mà xin một nhánh từ nhà bạn bè. Cắt một đoạn khoảng 15–20 cm, có ít nhất hai mắt lá. Mắt lá là chỗ phình nhẹ ở thân, nơi rễ khí sẽ mọc ra. Bỏ lá dưới cùng, cắm phần thân trần vào một cốc nước lọc. Đặt chỗ sáng gián tiếp.
Khoảng một đến hai tuần sau, rễ trắng dài ra ở mắt lá. Khi rễ đạt chừng 5–7 cm thì chuyển sang chậu đất. Có người để nguyên trong nước cả năm – cây vẫn sống, lá mới nhỏ hơn, và rễ phải thường xuyên thay nước để tránh mùi.
Đưa ra ban công
Trầu bà rất hợp với ban công có mái che, hướng đông hoặc chỗ bị tường chắn nắng chiều. Ánh sáng gián tiếp làm vệt vàng trên lá rõ. Nếu để chỗ quá tối, lá mới sẽ xanh đồng đều và nhỏ hơn.
Nắng mặt trời trực tiếp giữa trưa mùa hè làm lá cháy xém ở mép rồi đổi màu nâu. Nếu ban công hướng tây, nên treo cây sau mảng cây che hoặc cách lưới che sáng.
Đất, chậu và tưới
Hỗn hợp dễ làm: đất trồng cây cảnh, thêm xơ dừa và một ít trấu hun theo tỉ lệ 2:1:1. Chậu có lỗ thoát nước. Trầu bà chịu khô tốt hơn chịu úng nhiều lần – nếu không chắc, hãy chờ lá hơi mềm, hơi cụp xuống rồi mới tưới, cây hồi lại chỉ sau vài tiếng.
Về mùa mưa, nhiều chậu treo ban công bị mưa tạt liên tục làm úng. Cách đơn giản: đục thêm lỗ thoát ở đáy, hoặc kê cao chậu khỏi mặt sàn để nước thoát hết.
Cắt tỉa cho dáng
Nếu không cắt, cây có thể dài 1,5–2 m trong một năm khi được chăm tốt. Vài kiểu phổ biến:
- Cho rủ xuống: trồng trong chậu treo, không uốn, cứ để dây buông. Cắt tỉa đầu ngọn nếu quá dài.
- Leo cột rêu: cho dây bám vào cột xốp bọc rêu hoặc xơ dừa ẩm. Lá phát triển to hơn rõ nhờ rễ khí có chỗ bám và hấp nước.
- Dạng bụi: cắt ngắn liên tục, khoảng 20–30 cm, cây đẻ nhiều nhánh con, lá dày.
Những lỗi hay gặp
Lá vàng đồng loạt thường là dấu hiệu tưới quá nhiều. Lá quăn mép là thiếu nước lâu hoặc không khí quá khô – mùa hanh ở Hà Nội thường gặp. Lá có vệt nâu khô trên bề mặt là đã bị nắng gắt. Thân rụng lá chỉ còn đầu ngọn xanh là cây đói sáng, cần dời ra chỗ sáng hơn.
Khi nào cần bón phân
Trầu bà không đòi hỏi bón nhiều. Vào mùa cây phát triển (mùa mưa và đầu mùa khô), pha phân NPK loãng hoặc phân hữu cơ viên tan chậm, bón mỗi 4–6 tuần. Ngừng bón vào mùa rét miền Bắc khi cây gần như không mọc thêm lá mới.
Thay chậu
Rễ trầu bà lấp đầy chậu khá nhanh. Dấu hiệu dễ thấy: rễ chui ra khỏi lỗ thoát, cây tưới bao nhiêu nước cũng chảy thẳng xuống. Lúc này nên nâng chậu lên cỡ lớn hơn một bậc, thêm đất mới quanh bầu rễ, không cần cắt bớt rễ cũ.
Nguồn tham khảo
- Trầu bà vàng – Wikipedia tiếng Việt (phân loại, tên gọi khác)
- Xem thêm các mục Houseplants của Royal Horticultural Society (rhs.org.uk) để đối chiếu phần chăm sóc.